مقدمه
این تست برای تشخیص بیماریهای کبدی خاص استفاده میشود. SLA یک آنتیژن پروتئینی قابل حل است که در سلولهای کبد تولید شده و در خون قابل اندازهگیری است. این تست در برخی از انواع بیماریهای خود ایمنی کبد و حتی شناسایی هپاتیت خود ایمنی (Autoimmune Hepatitis) کاربرد دارد. در مجموع، این آنتیژن در خون میتواند نشاندهنده وضعیت کبدی بیماران باشد.
کدام بیماریها توسط تست مربوطه تشخیص داده میشوند؟
این تست معمولاً برای تشخیص بیماریهای زیر استفاده میشود:
- Autoimmune Hepatitis (AIH) یک بیماری خود ایمنی بوده که سیستم ایمنی بدن به کبد حمله میکند.
- Primary Biliary Cholangitis (PBC) یک بیماری کبدی است که مرتبط با بسته شدن مجاری صفراوی است.
- Primary Sclerosing Cholangitis (PSC) یک بیماری کبدی است که در آن مجاری صفراوی مرتبط با کبد، التهاب مییابد.
علائم بیماریهای مربوطه
در اینجا به برخی از علائم مرتبط با بیماریهای کبدی فوق، اشاره میشود:
- خستگی
- درد شکم
- تهوع و استفراغ
- از دست دادن اشتها
- کاهش وزن
- زردی
- ادرار تیره
- مدفوع روشن
نمونه مورد نیاز
نمونه مورد نیاز در این آزمایش، سرم خون است. حدود 5 تا 10 میلیلیتر خون جمعآوری شده در لولههای EDTA برای انجام این تست مورد نیاز است. پس از جمعآوری خون، لوله آزمایش باید به مدت 30 دقیقه در دمای اتاق به منظور لخته شدن قرار گرفته و سپس سرم آن توسط سانتریفیوژ تفکیک گردد. نمونه سرم باید در دمای 2 تا 8 درجه سانتیگراد نگهداری شده تا از تخریب آنتیبادیها جلوگیری شود. در صورت تأخیر در ارسال، نمونه باید در دمای منفی 20 درجه سانتیگراد فریز گردد.
آمادگیهای لازم
معمولاً الزامی به ناشتا بودن قبل از انجام تست وجو ندارد، اما بهتر است قبل از نمونهگیری از خوردن غذاهای سنگین یا چرب خودداری شود. مصرف داروهای خاص، حتماً به پزشک اطلاع داده شود زیرا مصرف برخی از داروها میتواند بر نتایج آزمایش تأثیرگذار باشد. اگر بیماران، اخیراً تحت عمل جراحی قرار گرفتهاند، باید پزشک خود را مطلع سازند.
عوامل تداخلی
عوامل تداخلی شامل موارد زیر هستند:
- اطلاع از هرگونه داروی مصرفی و بیماری زمینهای به پزشک
- مصرف داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مانند کورتیکواستروئیدها و سیکلوسپورینها میتواند سطح آنتیبادیهای SLA را کاهش داده و نتایج منفی کاذب ایجاد کنند.
- وجود آنتیبادیهای خود ایمنی مرتبط با سایر بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس اریتماتوز سیستمیک یا آرتریت روماتوئید میتواند باعث ایجاد نتایج مثبت کاذب شود.
- آلودگی نمونه خون با مواد خارجی میتواند باعث ایجاد نتایج نادرست شود.
روش انجام تست
این تست معمولاً به کمک تکنیک الایزا انجام میشود. در این روش خون از بیمار گرفته شده و سپس سرم با آنتیبادیهایی که به SLA متصل شدهاند، مخلوط میگردد. اگر بیمار آنتیبادیهای علیه SLA را داشته باشد، این آنتیبادیها به SLA متصل شده و یک واکنش رنگی ایجاد میکنند. میزان این رنگ نشاندهنده سطح آنتیبادیهای SLA در سرم بیمار است.
تفسیر نتایج
نتایج تست به صورت زیر تفسیر میشوند:
- نتایج مثبت: سطح بالا SLA نشاندهنده وجود بیماری کبدی است.
- نتایج منفی: سطح پایین SLA نشاندهنده عدم وجود بیماری کبدی است. با این حال این تشخیص، به تنهایی نمیتواند وجود بیماری را انکار کند زیرا ممکن است بیمار آنتیبادیهای SLA را نداشته باشد.
مزایا و معایب
مزایا
- ارزیابی پیشآگهی
- تشخیص دقیقتر
- این تست به پزشکان کمک میکند تا بیماریهای کبدی خود ایمنی را از سایر بیماریهای کبدی مانند هپاتیت ویروسی و یا بیماریهای دارویی افتراق دهند.
- در برخی از مطالعات نشان داده شده است که وجود آنتیبادیهای SLA میتواند نشاندهنده پاسخ بهتر به درمان کورتیکو استروئیدها در بیماران باشد.
معایب
- هزینه
- وجود نتایج مثبت کاذب
- عدم اختصاصی بودن کامل در برخی موارد
نکات تکمیلی
توجه شود که این تست، تشخیصی بوده و نتایج آن باید با سایر آزمایشهای مربوطه و علائم بیمار ترکیب شود تا تشخیص دقیقتری حاصل گردد.
نتیجهگیری
تست اشاره شده ابزاری مهم در تشخیص و افتراق بیماریهای کبدی از یکدیگر است. این تست با وجود معایب بسیار محدود به تشخیص دقیقتر، انتخاب درمان مناسبتر و ارزیابی پیشآگهی بیماری کمک میکند.
سخن پایانی
آزمایشگاه پویش ، با برخورداری از آخرین تجهیزات آزمایشگاهی و تیم تخصصی مجرب، آماده ارائه خدمات با بالاترین دقت و کیفیت به مراجعان گرامی در این زمینه خواهد بود.
