فلوسایتومتری
درباره ما
فلوسایتومتری چیست؟
فلوسیتومتری تکنیکی است که از آنتی‌بادی‌های خاص و نور لیزر برای شناسایی سلول‌های موجود در مایعات بیولوژیکی مانند خون، مایع مغزی نخاعی، ادرار و سایر ترشحات و همچنین سلول‌های بافتی استفاده میکند. این روش با استفاده از نور فلورسنت و شناسایی 100000 سلول در ثانیه از دقت و سرعت بالایی برخوردار است.
دستگاه فلوسایتومتری شامل 3 بخش مجزا میباشد: 1-سیستم سیالات (Liquid system) 2-سیستم نوری (Optical system) 3-اجزای الکترونیکی (Signal and pulse processing). سیستم سیالات از طریق ایجاد شبکه ای از لوله ها میتواند سلول ها را به بخش های مختلف دستگاه منتقل کند برای مثال ابتدا سلول ها از سمت Sample tube به سمت فلوسل (مکان برخورد سلول با لیزر) منتقل میشوند. پس از انکه پرتوهای لیزر با سلول ها برخورد میکند، نمونه به سمت ظرف Waste دستگاه هدایت شده و معدوم میگردد. سیستم نوری شامل منابع نور (لیزرها)، فیلترها و آیینه ها میباشد. این سیستم با تولید پرتوهای لیزر و برخورد انها با سلول میتواند نور بازتابی حاصل برخورد با سلول را از طریق آیینه ها و فیلتر ها به سمت حسگرها یا دتکتورها منتقل کند. در این مرحله سیستم الکترونیک با وجود این حسگرها میتواند اطلاعات حاصل از پرتوهای نوررا به ولتاژهای قابل تفسیر تبدیل و سپس پردازش و ذخیره کند.
کاربردهای فلوسایتومتری
نام تست | هدف از انجام تست | کاربرد بالینی |
Leukemia/Lymphoma Immunophenotyping | تعیین منشا سلولی (B، T، میلوئید)، مونوکلونالیتی | تشخیص لوسمی حاد و مزمن، لنفوم و پایش درمان انها |
HSC Absolute Count Panel | تعیین تعداد سلول‌های +CD34 یا هماتوپوئتیک استم سل ها | پایش تحرک سلول‌های بنیادی در بیماران تحت درمان شیمی‌درمانی، کاندیدای پیوند |
CD4 Count (در بیماران HIV) | اندازه‌گیری سطح سلول‌های T کمک‌کننده | پایش وضعیت ایمنی در بیماران HIV، تعیین زمان درمان |
NK Cell Count (CD16+CD56+) | شمارش سلول‌های Natural Kille | ارزیابی ایمنی در بیماران با عفونت‌های تکراری، ناباروری، سرطان |
PNH (Paroxysmal Nocturnal Hemoglobinuria) | تشخیص نقص پروتئین‌های CD55 و CD59 در گلبول‌ها | تشخیص PNH، آنمی همولیتیک، ترومبوز غیرطبیعی |
HLA Crossmatch | بررسی وجود آنتی‌بادی‌های ضد HLA در گیرنده | پیش‌بینی رد اولیه پیوند در پیوند کلیه، کبد، قلب |
Platelet Activation Assays | شناسایی پلاکت های فعال‌شده | تشخیص اختلالات انعقادی، ترومبوز، پایش داروهای ضد پلاکت و سندرم های برنارد سولیر و گلانزمن |
Sperm Analysis | ارزیابی کیفیت اسپرم، DNA fragmentation | ناباروری مردانه |
Minimal Residual Disease (MRD) in Leukemia | شناسایی سلول‌های سرطانی باقی‌مانده | پایش پاسخ به درمان در لوسمی، پیش‌بینی ریسک عود |
LAD Panel | بررسی عملکرد گلیکوپروتئین CD18 | تشخیص بیماران مبتلا به نقص سیستم ایمنی Leukocyte Adhesion Deficiency |
بخش فلوسایتومتری ازمایشگاه پویش
ازمایشگاه پویش مفتخر است که با استفاده از یکی از بهترین دستگاه های فلوسایتومتری ByiCyte Max محصول شرکت Mindray دارای قسمت اپتیک 3 لیزر و قادر به شناسایی 14 رنگ مختلف فلورسنت میباشد. نتایج این بخش زیر نظر متخصص ایمونولوژی دکتر محمد عباس زاده بررسی و انالیز میگردد. همچنین بخش ایمونولوژی آزمایشگاه پویش، آمادگی راه اندازی آزمایشات و تست‌های تشخیصی بر اساس تکنیک فلوسایتومتری را دارد.
پانل های انتخابی CD مارکرها در این بخش بر اساس گایدلاین های معتبر بین المللی از جمله Euroflow consortium و Bethesda International Consensus میباشد. در ادامه پانل تست های قابل انجام توسط این بخش در ادامه اورده شده است.
Acute Leukemia Panel | |
مارکرهای رده میلوئیدی (Myeloid Lineage markers) | MPO, HLA-DR, CD13, CD33, CD15, CD14, CD34, CD64, CD117, CD123 |
مارکر های رده لنفوئیدی( Lymphoid Lineage markers) | CD34, CD19, TdT, CD3cytoplasmic, CD3 surface, CD20, CD10, CD79a, CD4, CD8, CD2, CD5, CD7, CD1a |
Chronic Leukemia/Lymphoma Panel | |
مارکرهای رده )T Markers Lineage-T ( | CD16-CD8-CD4-CD7-CD5-CD3-CD2-CD56 |
مارکرهای رده T Markers Lineage)-(T | CD25, CD23, CD22, CD5, CD10, CD20, CD19, CD34, CD7, FMC7, Lambda-Kappa, CD138, CD38, CD103 |
HSC Panel | CD45, CD34, 7-AAD |
Infertility panel | |
Female infertility | CD16, CD56, CD3, CD4, CD8, CD5, CD19 |
Sperm fragmentation | Acridine orange |
HIV Panel | CD4, CD8, CD20 |
Immune deficiency | |
Immune phenotyping panel | CD16,CD 56, CD3, CD4, CD8, CD19, CD20 |
Chronic granulomatous disease (CGD) | DHR |
Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria (PNH) | CD55,CD59, CD24, CD14, CD15 |
Patient treatment Follow up | |
Multiple Sclerosis | CD19, CD20 |
Chronic lymphocytic leukemia | CD38, ZAP70 |
چرا بخش فلوسایتومتری پویش؟
- رعایت بالاترین استانداردهای جهانی
- شناسایی و گزارش نتایج سلول ها بر اساس 14 رنگ و 5 پارامتر
- تجربه انجام بیش از 200000 تست فلوسایتومتری
- انجام کنترل کیفی Real time برای هر نمونه با بررسی پارامتر Time
- جداسازی Derbies ها و انجام Singlet کردن سلول ها پیش از انجام انالیز
شرایط عمومی برای نمونه های فلوسایتومتری چیست؟
• نمونه باید هرچه سریع‌تر به آزمایشگاه ارسال و ترجیحاً طی ۶ تا ۲۴ ساعت بررسی شود. در صورت وجود مسافت طولانی بین مبدا و ازمایشگاه پویش بهتر است انتقال نمونه ها همراه با Cool box انجام بشود. نمونه های فلوسایتومتری نهایتا قبل از 36 ساعت باید به دست ازمایشگاه برسد.
• نمونه خون یا مغز استخوان برای ایمونوفنوتایپینگ باید در لوله حاوی ضدانعقاد مناسب قرار بگیرد. برای انجام ایمنوفنوتایپینگ مغزاستخوان و خون ضد انعقاد مناسب لوله های حاوی EDTA میباشد. برای مثال گرفتن نمونه در لوله های حاوی هپارین بجای EDTA باعث ازدست رفتن مارکر CD38 میشود. همچنین در تست های مربوط به ارزیابی سایتوکاین ها بهتر است از لوله های هپارین استفاده کرد چراکه حضور یون های Ca2+ برای واکنش انتی بادی ها لازم است و این یون در حضور EDTA شلاته میشود.
• حجم مورد نیاز برای خون محیطی حدود ۲–۵ میلی‌لیتر و برای مغز استخوان حدود ۱–۲ میلی‌لیتر کافی است. نمونه باید فاقد همولیز شدید، لخته و آلودگی باشد.
• ثبت اطلاعات بالینی شامل تشخیص یا شک بالینی، داروهای مصرفی به ویژه درمان‌های ایمونومدولاتوری و علت درخواست آزمایش برای تفسیر الگوهای ایمونوفنوتایپینگ ضروری است و باید در فرم پرسشنامه فلوسایتومتری که در ادامه اورده شده است ثبت گردد.
مراکز همکار
در حال حاضر بخش فلوسایتومتری ازمایشگاه پویش از این تکنیک برای نمونه های ارسالی از سراسر کشور استفاده مینماید. این ازمایشگاه صرفا یک مرکز ارجاع است که اماده همکاری با کلیه مراکز درمانی و تشخیصی کشور می باشد.