مقدمه
تست شمارش رتیکولوسیت (Retic) یکی از آزمایشهای مهم خونشناسی است که میزان رتیکولوسیتها را در خون اندازهگیری میکند. رتیکولوسیتها گلبولهای قرمز نابالغی هستند که بهتازگی از مغز استخوان وارد جریان خون شدهاند و طی ۱ تا ۲ روز به گلبول قرمز بالغ تبدیل میشوند. این آزمایش نشاندهنده میزان فعالیت مغز استخوان در تولید گلبول قرمز است و معمولاً در بررسی کمخونیها کاربرد دارد.
ارتباط با بیماریها
شمارش رتیکولوسیت در تشخیص و پیگیری انواع کمخونی اهمیت زیادی دارد. در کمخونیهایی که به علت خونریزی یا تخریب گلبولهای قرمز ایجاد میشوند، معمولاً رتیکولوسیت افزایش مییابد. در مقابل، در کمخونیهای ناشی از اختلال عملکرد مغز استخوان، کمبود آهن، ویتامین B12 یا فولات، ممکن است میزان رتیکولوسیت کاهش یابد.
علائم مرتبط با بیماریها
اختلال در مقدار رتیکولوسیت معمولاً بهطور مستقیم علامت ایجاد نمیکند، اما بیماریهای زمینهای مرتبط با آن ممکن است باعث علائمی مانند خستگی، ضعف، رنگپریدگی، تنگی نفس، تپش قلب، سرگیجه، زردی پوست یا چشمها و کاهش تحمل فعالیت بدنی شوند. در موارد خونریزی شدید نیز ممکن است افت فشار خون و بیحالی شدید دیده شود.
عوامل افزایشدهنده و کاهشدهنده
افزایش رتیکولوسیت معمولاً در شرایطی مانند خونریزی حاد، کمخونی همولیتیک، پاسخ به درمان کمخونی فقر آهن، درمان با ویتامین B12 یا فولات، و پس از پیوند مغز استخوان مشاهده میشود.
کاهش رتیکولوسیت میتواند در نارسایی مغز استخوان، کمخونی آپلاستیک، کمبود آهن شدید، کمبود ویتامین B12 یا فولات، بیماریهای مزمن، نارسایی کلیه و اثر برخی داروها یا شیمیدرمانی رخ دهد.
محدوده طبیعی
محدوده طبیعی رتیکولوسیت بسته به سن، روش آزمایشگاه و شرایط بیمار متفاوت است، اما بهطور معمول در بزرگسالان حدود ۰/۵ تا ۲/۵ درصد از گلبولهای قرمز در نظر گرفته میشود. در نوزادان این مقدار ممکن است بالاتر باشد.
نمونه مورد نیاز
نمونه مورد نیاز برای این آزمایش، خون وریدی است که معمولاً از ورید بازو گرفته میشود.
آمادگیهای لازم
این آزمایش معمولاً نیاز به ناشتا بودن ندارد. بهتر است بیمار داروهای مصرفی، مکملها، سابقه خونریزی، تزریق خون اخیر یا درمان کمخونی را به پزشک یا آزمایشگاه اطلاع دهد.
عوامل تداخلی
برخی عوامل ممکن است باعث تغییر یا تفسیر نادرست نتیجه شوند؛ از جمله تزریق خون اخیر، خونریزی تازه، همولیز نمونه، تأخیر در انجام آزمایش، مصرف بعضی داروها، شیمیدرمانی، بیماریهای التهابی یا مزمن و خطاهای نمونهگیری.
روش انجام تست
در گذشته شمارش رتیکولوسیت با استفاده از رنگآمیزی اختصاصی و مشاهده میکروسکوپی انجام میشد. امروزه در بسیاری از آزمایشگاهها این کار بهصورت اتوماتیک با دستگاههای هماتولوژی آنالایزر و با دقت بالاتر انجام میشود.
مزایا و معایب
از مزایای تست میتوان به سادگی، سرعت، کمهزینه بودن و ارزش بالا در بررسی عملکرد مغز استخوان اشاره کرد. این تست به تشخیص نوع کمخونی و ارزیابی پاسخ به درمان کمک میکند. از معایب آن این است که بهتنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست و باید همراه با سایر آزمایشها و شرایط بالینی بیمار تفسیر شود.
نتیجهگیری
تست Retic آزمایشی کاربردی و مهم در ارزیابی تولید گلبول قرمز توسط مغز استخوان است. افزایش یا کاهش رتیکولوسیت میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره علت کمخونی، خونریزی، تخریب گلبولهای قرمز یا اختلالات مغز استخوان فراهم کند. تفسیر صحیح این آزمایش باید توسط پزشک و در کنار سایر نتایج آزمایشگاهی و علائم بالینی انجام شود.
سخن پایانی
آزمایشگاه پویش ، با برخورداری از آخرین تجهیزات آزمایشگاهی و تیم تخصصی مجرب، آماده ارائه خدمات با بالاترین دقت و کیفیت به مراجعان گرامی،در این زمینه خواهد بود.
